Mặc cảm tự ti là tự đánh giá thấp chính mình nên không phát huy được khả năng làm việc tốt trong mọi hoàn cảnh. Tự phụ là thái độ đề cao quá mức bản thân, tự cao tự đại đến mức xem thường nhiều người khác. Khiêm tốn là người có lễ nghĩa, biết kính trên nhường dưới bình đẳng tôn trọng lẫn nhau, luôn thấp mình đối với mọi người

Tại sao trăm sông đều chảy về biển cả? Vì biển thấp, sông cao, nên nước trên các con sông phải đổ về với biển. Tâm khiêm tốn giống như biển cả bao la thấp mình chờ đợi, khiến trăm sông cao vót đem nước đổ về …

Trong cuộc sống, muốn làm món quà vô giá để ban tặng cho đời, thì hãy nên khiêm tốn để trưởng thành trong cuộc sống. Ngược lại với khiêm tốn là kiêu mạn. Vậy kiêu mạn là tự cao hay khinh khi người khác, do có chút danh vọng quyền lực và thành công trên trường đời, nên tự cao tự phụ khinh khi người khác là hiện tượng khá phổ biến trong xã hội hiện nay.

Khiêm tốn là một đức tính tốt thể hiện một người có nhân cách đạo đức, là nghệ thuật sống, là nền tảng vững chắc giúp mỗi người chúng ta đóng góp xây dựng và phát triển sự nghiệp bền vững. Người khiêm tốn là người có ý thức và sự hiểu biết nhờ biết cách buông xả sự chấp trước về thân này, không tự mãn, tự kiêu, không tự cho mình là hơn người khác.

Khiêm tốn sẽ chỉ cho ta thấy những thiếu sót của bản thân mình để sửa đổi, không tỏ ra kiêu căng tự mãn, nên lúc nào cũng bình tĩnh lắng nghe những ý kiến đóng góp của mọi người xung quanh.

Khiêm tốn giúp cho con người không kiêu căng ngạo mạn khi đứng trên đỉnh cao của quyền lực, danh vọng… nhờ vậy họ làm được nhiều việc lợi ích và được nhiều người ủng hộ. Trái lại, những kẻ tự mãn, tự cho mình là tài giỏi nên ít thành công trên trường đời danh vọng, do đó dễ dàng gặp thất bại vì bị sự ganh ghét đố kỵ của nhiều người.

Đối với người thế gian cho dù chúng ta có tài giỏi đến mức nào đi chăng nữa, vẫn phải nhớ rằng xung quanh mình còn có người giỏi hơn. Chúng ta vẫn phải tiếp tục học hỏi không ngừng để mở mang hiểu biết nhiều hơn nữa; có như thế, ta mới đạt được nhiều thành công trong tương lai. Phải khiêm tốn thấp mình để được lắng nghe, học hỏi và biết cách buông xả do chấp thân tâm này làm ngã mà sống đời an vui, giải thoát.

Dưới đây những biểu hiện thường thấy ở những người khiêm tốn mà bạn có thể nhận ra:

Không cố thu hút sự chú ý

Họ không cần chăm chút đến cái tôi. Kẻ cố thu hút sự quan tâm của người khác luôn có những khoảng trống cần được lấp đầy, ngược lại người chân thành luôn tràn đầy sự tự tin và tự nhận thức về bản thân.

Không quan tâm đến việc mình có được yêu mến hay không. Nhu cầu được yêu mến sinh ra từ tâm trạng bất an và yêu bản thân một cách thái quá. Nó dẫn đến mong muốn kiểm soát cảm xúc của bản thân và của người khác. Người tự tin vào bản thân chỉ muốn được là chính mình. Nếu bạn thích họ thì tốt quá, còn nếu bạn không thích họ thì cũng chẳng sao.

Cảm thấy thoải mái khi là chính mình

Khi con người ở trong tình trạng thoải mái thì làm gì cũng có kết quả tốt nhất. Bất cứ sự đình trệ hoặc vội vã nào cũng có thể mang đến những kết quả không tốt đẹp. Tâm trạng như thế nào là tốt nhất? Câu trả lời là tâm càng thư thái, càng không truy cầu thì càng tốt!

Khi đã gần 80 tuổi, diễn viên Leonard Nimoy mới nói rằng hơn bao giờ hết, ông ấy cảm thấy thoải mái khi được là chính mình, đúng như ngài Spock đã làm được (nhân vật do ông thủ vai trong loạt phim Star Strek). Phần lớn chúng ta đều phải rất nỗ lực để đạt được điều đó.

Giữ được đầu óc tỉnh táo ngay cả khi những người khác đã bị mê hoặc. Những kẻ ngây thơ có thể dễ dàng bị lừa phỉnh nhưng những người khiêm tốn thì không. Họ luôn vững vàng tỉnh táo để phân biệt đúng sai.

Nói được làm được

Họ tôn trọng những lời đã nói. Họ không trau chuốt ngôn từ, không tô hồng thực tế. Nếu bạn muốn nghe sự thật, họ sẽ không giấu giếm điều đó ngay cả khi những sự thật ấy khiến cho bạn và chính họ đau lòng.

Họ nhận thức được rằng hạnh phúc không ở đâu xa, nó ở ngay trong chính bản thân họ, ở những người họ yêu thương và trong công việc của họ. Họ tìm thấy hạnh phúc ở những điều vô cùng đơn giản.

Không quá nhạy cảm

Họ không đặt cái tôi của mình lên quá cao, vì vậy họ không cảm thấy bị chạm tự ái. Họ tự tin vào ưu điểm của mình nên họ không có nhu cầu khoe khoang, tự tâng bốc bản thân và không tỏ ra khiêm tốn một cách giả tạo.

Họ hiểu rõ bản thân và luôn thể hiện cảm xúc thật, chúng ta có thể ít nhiều đoán được suy nghĩ, hành động của họ một cách tích cực. Không khuyên người khác làm những điều mà họ không làm. Vì họ nhận thức được rằng họ không giỏi giang hơn bất kỳ ai. Vì thế, họ không có xu hướng tự cho mình là đúng.

“Cao nhân bất lộ tướng”, người có bề ngoài khiêm tốn lại thường là bậc cao minh hơn ngườiKhiêm tốn trong đối nhân xử thế là một loại tu dưỡng, nhìn ngoài tưởng người yếu đuối nhưng kỳ thực nội tâm lại vô cùng mạnh mẽ. Khiêm tốn là một mỹ đức, đồng thời cũng là thể hiện cảnh giới cao trong đối nhân xử thế.

Từ Thanh